{"id":6338,"date":"2024-03-13T12:44:13","date_gmt":"2024-03-13T12:44:13","guid":{"rendered":"https:\/\/markov79.sg-host.com\/?p=6338"},"modified":"2024-04-12T09:00:48","modified_gmt":"2024-04-12T09:00:48","slug":"prava-putnika-u-vazdusnom-saobracaju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/prava-putnika-u-vazdusnom-saobracaju\/","title":{"rendered":"Prava putnika u vazdu\u0161nom saobra\u0107aju"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

S obzirom na globalizaciju, porast turizma, kao i pojavljivanje low-cost kompanija, broj putnika koji koriste vazdu\u0161ni prevoz, stalno raste. Svjetska vazdu\u0161na mre\u017ea povezuje gradove i dr\u017eave na na\u010dine koji prije nisu bili mogu\u0107i, omogu\u0107avaju\u0107i ljudima da brzo i u\u010dinkovito stignu na svoje odredi\u0161te \u0161irom svijeta.<\/p>

Prema podacima Me\u0111unarodne vazdu\u0161ne zadruge (IATA), prije pandemije COVID-19, godi\u0161nje je u svijetu letjelo vi\u0161e od 4,5 milijarde putnika. Me\u0111utim, i pored ove impozantne brojke, na\u017ealost po istra\u017eivanjima organizacije za prava putnika \u201cAirHelp\u201d, utvr\u0111eno je da \u010dak 85% putnika u avio-saobra\u0107aju nisu upoznati sa svojim pravima.<\/p>

Velika potra\u017enja je i uzrok problema u vazdu\u0161nom saobra\u0107aju kao \u0161to su ka\u0161njenje letova, otkazivanje i sli\u010dno.<\/p>

Stoga, putnici bi trebalo da znaju koje mehanizme za\u0161tite imaju na raspolaganju u slu\u010daju problema.<\/p>

Uredba broj 261\/2004<\/strong> Evropskog parlamenta i Savjeta utvr\u0111uje op\u0161ta pravila i odre\u0111uje minimalni standard nov\u010dane naknade \u0161tete i pomo\u0107i putnicima u slu\u010daju uskra\u0107enog ukrcavanja na let, otkazivanja leta, du\u017eeg ka\u0161njenja leta u polasku i smje\u0161taj u ni\u017eoj klasi od one za koju je kupljena karta.<\/p>

U Crnoj Gori prava putnika su detaljno regulisana Zakonom o obligacionim odnosima i osnovama svojinsko-pravnih odnosa u vazdu\u0161nom saobra\u0107aju <\/strong>po uzoru na pomenutu Uredbu.<\/p>

U nastavku teksta obra\u0111ena je zakonska regulativa u slu\u010daju ka\u0161njenja leta.<\/p>

*<\/em>Ka<\/em>\u0161<\/em>njenje<\/em> leta<\/em><\/p>

\u010cesta zabluda se javlja kod putnika zato \u0161to ka\u0161njenje ra\u010dunaju u odnosu na odlazak sa po\u010detne destinacije, a ne u odnosu na dolazak na \u017eeljenu destinaciju. Dakle, avion kasni ako putnik stigne na \u017eeljenu destinaciju najmanje 3 sata kasnije od zakazanog vremena.<\/strong><\/p>

Zakon pravi razliku u odnosu na trajanje ka\u0161njenja i razdaljinu:<\/p>

  • Za 2 sata ili vi\u0161e za letove du\u017eine do 1500\u00a0km;<\/li>
  • Za 3 sata ili vi\u0161e za letove du\u017eine izme\u0111u 1500\u00a0km\u00a0i 3500\u00a0km;<\/li>
  • Za 4 \u010dasa ili vi\u0161e za sve letove koji ne spadaju u prethodno navedene letove;<\/li>
  • U slu\u010daju ka\u0161njenja leta najmanje 5 \u010dasova ima pravo i na vra\u0107anje prevoznine.<\/li><\/ul>

    U odnosu na navedene kategorije putnik ima pravo i na opskrbu od strane stvarnog vazdu\u0161nog prevoznika koja podrazumijeva besplatne obroke i osvje\u017eavaju\u0107e napitke u razumnom odnosu s vremenom \u010dekanja, kao i pravo i na dva besplatna telefonska poziva, telefaks poruke ili elektronske poruke, odnosno obroke i osvje\u017eavaju\u0107e napitke shodno vremenu \u010dekanja i hotelski smje\u0161taj, kao i besplatan prevoz od aerodroma do mjesta smje\u0161taja (hotel i drugo).<\/p>

    Odredbom \u010dlana 10 Zakona o obligacionim odnosima i osnovama svojinsko-pravnih odnosa u vazdu\u0161nom saobra\u0107aju je propisano pravo na materijalnu od\u0161tetu i njeni uslovi. Putnik ima pravo na odre\u0111eni iznos u zavisnosti od udaljenosti krajnje destinacije:<\/p>

    \u00a0<\/p>

    • 250 \u20ac za letove du\u017eine do 1500\u00a0km;<\/li>
    • 400 \u20ac za letove du\u017eine izme\u0111u 1500\u00a0km\u00a0i 3500\u00a0km;<\/li>
    • 600 \u20ac za sve letove koji ne spadaju u prethodno navedene letove;<\/li><\/ul>

      Tako\u0111e, u istom \u010dlanu su navedeni i uslovi pod kojima se iznos od\u0161tete mo\u017ee umanjiti za 50%, kada se putnicima ponudi preusmjeravanje do njihovog odredi\u0161ta alternativnim letom, a pritom vode\u0107i ra\u010duna o vremenu ka\u0161njenja na \u017eeljenu destinaciju i udaljenosti te destinacije.<\/p>

      \u0160to se ti\u010de modaliteta isplate, zakon propisuje da se ista ispla\u0107uje u gotovini, bankovnom doznakom na ra\u010dun, \u010dekovima ili na drugi na\u010din, uz saglasnost putnika.<\/p>

      Imaju\u0107i u vidu da je teret dokazivanja na samom putniku, u nastavku dajemo neke savjete i preporuke za ostvarivanje prava putnika:<\/p>

      • Dokumentujte \u0161to je vi\u0161e mogu\u0107e dokaza o ka\u0161njenju leta ( fotografisanje table sa dolascima i odlascima ) i sa\u010duvajte svoju boarding kartu. Postupak reklamacije se mo\u017ee razlikovati od kompanije do kompanije. Neke imaju svoje online formulare sa odmah dostupnim informacijama o svim letovima (vrijeme polaska, dolaska), dok u nekim mo\u017eete imati pote\u0161ko\u0107e u nala\u017eenju tih informacija i potrebu da reklamaciju podnosite pisanim putem sa dokazima.<\/li>
      • Prema Zakonu o obligacionim odnosima i osnovama svojinsko-pravnih odnosa u vazdu\u0161nom saobra\u0107aju u Crnoj Gori, putnik podnosi pisani prigovor sa opisanim \u010dinjeni\u010dnim stanjem i dokazima vazdu\u0161nom prevozniku. Ako vazdu\u0161ni prevoznik, odnosno menad\u017ement Aerodroma, u roku od 30 dana od dana dostavljanja prigovora ne odlu\u010di po istom, putnik ima pravo da dostavi Agenciji za civilno vazduhoplovstvo prigovor za mirno rje\u0161avanje spora. Agencija je du\u017ena da se izjasni na prigovor u roku od 15 dana od dana prijema prigovora.<\/li><\/ul>

        Podno\u0161enje prigovora Agenciji za civilno vazduhoplovstvo ne predstavlja uslov za putnikovo ostvarivanje prava pred nadle\u017enim sudom. U slu\u010daju da se radi o \u00a0crnogorskom vazdu\u0161nom prevozniku, nadle\u017ean je sud sjedi\u0161ta avio-prevozniika, odnosno Osnovni sud u Podgorici.<\/p>

        Potra\u017eivanja iz ugovora o prevozu i regresna potra\u017eivanja iz ugovora o prevozu zastarijevaju za dvije godine. U slu\u010daju ka\u0161njenja leta vrijeme zastarjelosti po\u010dinje da te\u010de od dana kada je avion stigao ili trebao da stigne u mjesto odredi\u0161ta.<\/p>

        U kona\u010dnom bi ukazali da je ovaj slu\u010daj dobar primjer pravnih situacija sa kojima se svakodnevno susre\u0107emo, a o kojima dru\u0161tvo nema visok stepen svijesti, niti znanja na koji na\u010din je mogu\u0107e za\u0161titi i ostvariti svoja prava.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        S obzirom na globalizaciju, porast turizma, kao i pojavljivanje low-cost kompanija, broj putnika koji koriste vazdu\u0161ni prevoz, stalno raste. Svjetska vazdu\u0161na mre\u017ea povezuje gradove i dr\u017eave na na\u010dine koji prije nisu bili mogu\u0107i, omogu\u0107avaju\u0107i ljudima da brzo i u\u010dinkovito stignu na svoje odredi\u0161te \u0161irom svijeta. Prema podacima Me\u0111unarodne vazdu\u0161ne zadruge (IATA), prije pandemije COVID-19, godi\u0161nje […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":6344,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-6338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-strucni-tekstovi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6338"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6343,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6338\/revisions\/6343"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jmv.co.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}